φωνολογικές διαταραχές

Αρθρωτικές Διαταραχές 

Ως αρθρωτικές ορίζονται οι διαταραχές εκείνες που αφορούν στη δυσκολία ενός παιδιού να προφέρει σωστά ένα φώνημα λόγω ανεπάρκειας του μηχανισμού άρθρωσης, αφού έχει περάσει η ηλικία κατάκτησης του.

Αυτό μπορεί να οφείλεται σε μη φυσιολογική δομή (κοντό χαλινό, κακή σύγκλιση δοντιών κ.α.) ή αδυναμία ελέγχου των αρθρωτών (αδύναμα χείλη, μειωμένος έλεγχος γλώσσας κ.α.).

Τα συμπτώματα 

  • Αντικατάσταση φωνημάτων με άλλα φωνήματα π.χ. /θέλω/ – /σέλω/
  • Παράλειψη φωνημάτων ή συλλαβών π.χ. /κότα/ – /κόα/, /καραμέλα/ – /καμέλα/
  • Απλοποιήσεις συμπλεγμάτων π.χ. /στρατός/ – /στατός/, /κρύο/ – /κύο/
  • Αλλοιώσεις φωνημάτων π.χ. αντί /ρ/ το παιδί παράγει έναν ήχο που ακούγεται σαν /γι/

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή και η διαδικασία αποκατάστασης 

Ο λογοθεραπευτής είναι υπεύθυνος για τη διάγνωση και τη δημιουργία προγράμματος αποκατάστασης των διαταραχών στην άρθρωση σε παιδιά και σε ενήλικες. Αρχικά ο λογοθεραπευτής κάνει χρήση ειδικών δοκιμασιών αξιολόγησης της άρθρωσης με σκοπό να εντοπίσει τις δυσκολίες. Επιπλέον εξετάζεται η λειτουργία και η αρτιότητα των οργάνων της άρθρωσης (γλώσσα, χείλη, δόντια, υπερώα κ.ά.) με ένα στοματοπροσωπικό έλεγχο. Ένας γενικός έλεγχος της επικοινωνίας και της γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού κρίνεται απαραίτητος ώστε να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα αποκατάστασης προσαρμοσμένο στις ανάγκες κάθε παιδιού.

Αφού τεθούν οι στόχοι και ενημερωθούν οι γονείς ξεκινάει η αποκατάσταση. Ο λογοθεραπευτής με έξυπνους και ενδιαφέροντες τρόπους βοηθάει το παιδί να κάνει τις σωστές κινήσεις για την παραγωγή του επιθυμητού φωνήματος. Σταδιακά το παιδί μαθαίνει να παράγει το σωστό ήχο σε λέξεις, φράσεις, προτάσεις και τέλος μαθαίνει να γενικεύει τη χρήση του σωστού ήχου στην καθημερινότητα. Η διάρκεια της αποκατάστασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες π.χ. η συνεργασία παιδιού-γονέων-λογοθεραπευτή, οι αντικειμενικές δυσκολίες του προβλήματος, τα κίνητρα της οικογένειας ή του παιδιού, η ηλικία και άλλα ατομικά χαρακτηριστικά του παιδιού κ.ά.

Φωνολογικές Διαταραχές 

Ένα παιδί με φωνολογική διαταραχή δυσκολεύεται στην αντίληψη και την επεξεργασία του φωνήματος γι’αυτό και χρησιμοποιεί συνήθως κάποιο άλλο στη θέση του.  Στην φωνολογική διαταραχή δεν υπάρχει κάποιο ανατομικό ή νευρολογικό πρόβλημα. Οι κινήσεις των αρθρωτών, οι στοματοπροσωπικές δεξιότητες εκτελούνται φυσιολογικά. 

Ενδεικτικά κάποια χαρακτηριστικά λάθη που γίνονται από ένα παιδί με φωνολογική διαταραχή είναι τα εξής:

  • Απλοποίηση συμπλέγματος («πίτι» αντί «σπίτι»)
  • Μετακίνηση φωνημάτων («άγολο» αντί «άλογο»)
  • Αναδιπλασιασμός («πεπελούδα» αντί «πεταλούδα»)
  • Απαλοιφή, είτε συλλαβής είτε κάποιου συμφώνου
  • Αντικατάσταση φωνημάτων από άλλα που μοιάζουν ακουστικά στο παιδί («βως» αντί «φως»)

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή 

Εάν ένα παιδί εμμένει στο να χρησιμοποιεί μια διαδικασία απλοποίησης που θα έπρεπε να έχει σταματήσει αρκετούς μήνες πριν, υπάρχει πρόβλημα. Ο λογοθεραπευτής αποκλείει άλλες πιθανές διαταραχές που μπορεί να έχουν τα ίδια ή παρόμοια συμπτώματα με τις φωνολογικές διαταραχές. Στη συνέχεια, αξιολογεί τη Φωνολογική Εξέλιξη του παιδιού και καταγράφει τις απλοποιήσεις που κάνει στην ομιλία του. Από το είδος αυτών των απλοποιήσεων προσδιορίζει την ηλικία της φωνολογικής ανάπτυξης του παιδιού και παρεμβαίνει όταν αυτή δε συμβαδίζει με τη χρονολογική του ηλικία ή όταν οι απλοποιήσεις που κάνει είναι άτυπες και δεν παρατηρούνται στη φωνολογική εξέλιξη άλλων παιδιών.

Πηγές: www.selle.gr