αυτισμός

Διαγνωστικά κριτήρια κατά DSM-5

Α) Επίμονα ελλείματα στην κοινωνική επικοινωνία και αλληλεπίδραση σε διαφορετικά πλαίσια, όπως εκδηλώνονται από τα παρακάτω:

  1. Ελλείματα στην κοινωνικό – συναισθηματική αμοιβαιότητα

  2. Ελλείματα σε μη λεκτικές συμπεριφορές επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται για κοινωνική αλληλεπίδραση,

  3. Ελλείμματα στην ανάπτυξη, διατήρηση και κατανόηση των διαπροσωπικών σχέσεων

Β) Περιορισμένα, επαναλαμβανόμενα πρότυπα συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων, ή δραστηριοτήτων, όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω:

  1. Στερεότυπες ή επαναλαμβανόμενες κινήσεις, στερεοτυπική χρήση αντικειμένων ή ομιλίας

  2. Επιμονή στο όμοιο, άκαμπτη εμμονή σε ρουτίνες, ή στερεοτυπικές λεκτικές ή μη λεκτικές συμπεριφορές

  3. Ιδιαίτερα περιορισμένα, σταθεροποιημένα ενδιαφέροντα τα οποία δεν είναι συνηθισμένα σε ένταση ή συγκέντρωση

  4. Υπερ- ή υποαντίδραση σε αισθητηριακά ερεθίσματα ή μη φυσιολογικό ενδιαφέρον σε αισθητηριακά στοιχεία του περιβάλλοντος

Γ) Τα συμπτώματα πρέπει να εμφανιστούν στην πρώιμη αναπτυξιακή περίοδο (αλλά ίσως δεν εκδηλωθούν πλήρως μέχρι οι κοινωνικές απαιτήσεις να υπερβούν τις περιορισμένες ικανότητες του ατόμου, ή ίσως να συγκαλυφθούν από στρατηγικές μάθησης στην μετέπειτα ζωή του).

Δ) Τα συμπτώματα προκαλούν σημαντική κλινικά δυσλειτουργία στον κοινωνικό, επαγγελματικό ή άλλο σημαντικό τομέα της ζωής του ατόμου.

Συμπτώματα

  • Διαταραχή της κοινωνικής αλληλεπίδρασης

  • Διαταραχή της επικοινωνίας- λεκτικής και μη λεκτικής

  • Δυσκολία στην κυριολεκτική κατανόηση και χρήση της γλώσσας

  • Δυσκολία στη γενίκευση εννοιών και όχι μόνο

  • Συχνά συγχέουν λέξεις με παρόμοιο ήχο ή νόημα

  • Χρήση ομιλίας που μοιάζει με ρομπότ

  • Μπορεί να υπάρχουν ανωμαλίες στη προσωδία, στο ρυθμό, στο ύψος, στην ένταση, τη συχνότητα της φωνής

  • Δυσκολίες στη σημασιολογία

  • Διαταραχή στη κατανόηση απλών και σύνθετων εντολών

  • Οι γραμματικές δομές είναι συχνά ανώριμες και περιλαμβάνουν στερεοτυπική και επαναλαμβανόμενη χρήση της γλώσσας (ηχολαλία άμεση ή καθυστερημένη)

  • Δυσκολίες αντίληψης και επεξεργασίας μεταφορικών μηνυμάτων

  • Παρατηρούνται νεολογισμοί, κατασκευή νέων λέξεων με άγνωστη όμως σημασία για τον συνομιλητή

  • Δυσκολία στη χρήση αντωνυμιών, προθέσεων, προσώπων

  • Μειωμένες νοητικές ικανότητες.

Ο ρόλος του λογοθεραπευτή

Ένα παιδί με ΔΑΦ δεν πρέπει να μάθει απλώς να μιλάει αλλά και να χρησιμοποιεί τη γλώσσα κοινωνικά για να επικοινωνήσει. Καμία μέθοδος θεραπείας δεν έχει βρεθεί που να βελτιώνει επιτυχώς την επικοινωνία σε όλα τα άτομα με αυτισμό. Η καλύτερη θεραπεία αρχίζει νωρίς, κατά τη διάρκεια των προσχολικών ετών, προσαρμόζεται χωριστά, στοχεύει και στη συμπεριφορά και στην επικοινωνία, και στην οποία συμμετέχουν και οι γονείς ή άτομα που φροντίζουν-προσέχουν το παιδί με αυτισμό. Ο στόχος του λογοθεραπευτή είναι η βελτίωση της επικοινωνίας. Για μερικούς η λεκτική επικοινωνία είναι ένας ρεαλιστικός στόχος. Για πολλούς όμως ο στόχος είναι επικοινωνία μέσω της επαυξητικής-εναλλακτικής επικοινωνίας (χειρονομίες, συστήματα επικοινωνίας με εικόνες, πίνακες επικοινωνίας).

Πηγή: DSM-5, www.selle.gr