διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας

Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας

Η Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας είναι μια νευρολογική διαταραχή όπου η πληροφορία που δέχεται ένα άτομο από το περιβάλλον μέσω των αισθήσεων το οδηγεί σε μη αναμενόμενη, συνήθως έντονη αντίδραση. Η αισθητηριακή επεξεργασία αφορά τον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα δέχεται το μήνυμα από τις αισθήσεις μας και το μετατρέπει σε αντίδραση. Στα παιδιά με διαταραχή σε αυτόν τον τομέα, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να οργανώσει σωστά την αισθητηριακή πληροφορία και την αντίδραση σε αυτήν. Οι δυσκολίες μπορεί να αφορούν ήχους, υφές, τροφές, μυρωδιές, φωτεινότητα κ.α., με αποτέλεσμα σε κάποιες περιπτώσεις να έχουμε έντονα ξεσπάσματα χωρίς να καταλαβαίνουμε γιατί, αποφυγή καταστάσεων ή ακόμα και δυσκολία στον κινητικό συντονισμό.

Δεν είναι γνωστό τι ακριβώς προκαλεί την διαταραχή και έχουν ερευνηθεί τόσο γενετικοί όσο και περιγεννετικοί παράγοντες. Πολύ συχνά, ωστόσο, η διαταραχή συνυπάρχει με τη ΔΑΦ (Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος) και τη ΔΕΠ-Υ.

Στα παιδιά με διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας συναντάμε δύο είδη δυσκολιών, την υπερ-ευαισθησία και την υπο-ευαισθησία. Υπάρχουν όμως και εκείνα που μπορεί να βιώνουν συνδυασμό αυτών. Στην πρώτη περίπτωση ένα παιδί δέχεται την εκάστοτε αισθητηριακή πληροφορία πιο έντονα από το φυσιολογικό με αποτέλεσμα να εμφανίζει την επιθυμία να αποφεύγει ό,τι το ενοχλεί. Αντίθετα κάποιος με υπο-ευαισθησία τείνει να επιδιώκει περισσότερα ή πιο έντονα αισθητηριακά ερεθίσματα λόγω φτωχότερης αντίληψης και επεξεργασίας των ερεθισμάτων που λαμβάνει μέσω των αισθήσεων.

Αυτό που παρατηρείται σε παιδιά με διαταραχή στην αισθητηριακή επεξεργασία στη μορφή της υπερ-ευαισθησίας είναι, για παράδειγμα, πως:

  • Ενοχλούνται από απότομους ή δυνατούς ήχους. Τρομάζουν εύκολα από αυτούς και συχνά ψάχνουν ένα ήρεμο μέρος για να κάτσουν.
  • Αντιδρούν στην σωματική επαφή και αποφεύγουν τις αγκαλιές και τα αγγίγματα.
  • Είναι πολύ επιλεκτικά με το φαγητό τους. Μπορεί δηλαδή να αρνούνται να φάνε τροφές με συγκεκριμένη υφή ή μυρωδιά.
  • Δυσκολεύονται στον κινητικό συντονισμό.
  • Τα ενοχλεί το έντονο φως.
  • Δεν μπορούν να φορούν συγκεκριμένα ρούχα.

Από την άλλη τα παιδιά με υπο-ευαισθησία τείνουν, για παράδειγμα:

  • Να επιδιώκουν περισσότερη σωματική επαφή
  • Να είναι πιο ανεκτικά απέναντι στον πόνο
  • Να παίζουν πιο έντονα και πολλές φορές να μην αντιλαμβάνονται ότι ίσως προκαλούν πόνο στους άλλους
  • Να επιδιώκουν να αγγίζουν συνέχεια διάφορα αντικείμενα
  • Να είναι αδέξια.
  • Να κινούνται συνεχώς και μην έχουν καλή προσοχή.

Η διαταραχή αισθητηριακής επεξεργασίας δυσκολεύει πολύ τα παιδιά στην καθημερινότητα τους καθώς και στη μάθηση. Δεν μπορούν να καταλάβουν τι ακριβώς τα ενοχλεί για αυτό και είναι δύσκολο να το επικοινωνήσουν στους γονείς τους. Έτσι έχουν έντονα ξεσπάσματα ή κλείνονται στον εαυτό τους προκειμένου να αποφεύγουν δυσάρεστες καταστάσεις ενώ παράλληλα δυσφορούν απέναντι σε αλλαγές που αφορούν την ρουτίνα τους ή σε οποιαδήποτε νέα εμπειρία.

Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό για αυτά τα παιδιά όταν εντοπίζουμε τέτοια συμπτώματα να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό. Η διάγνωσή της μπορεί να γίνει από εργοθεραπευτές, ψυχολόγους, παιδίατρους, αναπτυξιολόγους και νευροψυχολόγους.

Αν κριθεί ότι ένα παιδί έχει τη συγκεκριμένη διαταραχή τότε θα πρέπει να ξεκινήσει θεραπεία αισθητηριακής ολοκλήρωσης ώστε να εκπαιδευτεί σταδιακά στην ανοχή του είδους των αισθητηριακών ερεθισμάτων που το δυσκολεύουν. Η αισθητηριακή ολοκλήρωση γίνεται κυρίως από εξειδικευμένους εργοθεραπευτές και σε κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους. Στη διαδικασία της παρέμβασης, τέλος, μπορεί να συμμετέχει και ένας παιδοψυχολόγος μέσω της γνωστικής συμπεριφοριστικής ψυχολογίας ώστε να βοηθήσει τα παιδιά να εκφράσουν και να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματα που τους προκαλεί η δυσκολία στην αισθητηριακή επεξεργασία.

 

Μπούκη Μαρίνα – Λογοθεραπεύτρια

Like and Share!
Facebook
Facebook
Twitter
Pinterest